• Βιργινία Κεφαλά

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης

Ενημερώθηκε: Μαι 13

Η διατροφή είναι ένα πολύ μεγάλο κομμάτι του σακχαρώδη διαβήτη και εμπλέκεται τόσο στην εμφάνιση και την παθογένεια της νόσου, όσο και στην αντιμετώπισή της. Μια διατροφή κακής ποιότητας που οδηγεί σε αύξηση του σωματικού βάρους αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ή όπως αλλιώς είναι γνωστός: ζάχαρο. Μεγάλες μελέτες μάλιστα έχουν δείξει πως η απώλεια 5-10% του σωματικού βάρους σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, καθυστερεί την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη ή προκαλεί ακόμα και υποστροφή του διαβήτη.


Για την αποφυγή παραπληροφόρησης, να σημειωθεί πως ο διαβήτης διακρίνεται κυρίως σε τύπου 1 ή νεανικό διαβήτη, τύπου 2 και διαβήτη κύησης. Το παρόν άρθρο αφορά κυρίως τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.




Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί;

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι ένα πολυπαραγοντικό νόσημα με ισχυρή κληρονομικότητα. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά και τα αδέλφια ενός διαβητικού, έχουν αυξημένες πιθανότητες να νοσήσουν επίσης. Παρόλα αυτά, ο τρόπος ζωής παίζει τεράστιο ρόλο στο αν και σε ποια ηλικία θα εμφανιστεί ο διαβήτης. Ισχυροί τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι το υπέρβαρο και η παχυσαρκία, η ανεπαρκής σωματική δραστηριότητα, η κακής ποιότητας διατροφή (πλούσια σε κορεσμένα και trans λιπαρά, σάκχαρα, ραφιναρισμένους υδατάνθρακες, φτωχή σε ίνες κ.ά.), το κάπνισμα κ.ά.


Ποια είναι η ιδανική διατροφή για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του διαβήτη;

Αυτή η ερώτηση δεν έχει μονολεκτική απάντηση. Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει ένα μόνο ιδανικό πρότυπο διατροφής με συγκεκριμένες αναλογίες μακροθρεπτικών συστατικών για τον διαβήτη. Τα δεδομένα από διάφορες μελέτες δείχνουν πως είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα διατροφικά πρότυπα πλούσια σε λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης. Τέτοια είναι οι χορτοφαγικές και vegan δίαιτες, η Μεσογειακή Διατροφή, η δίαιτα DASH (διατροφικό πρότυπο που σχεδιάστηκε για την καταπολέμηση της υπέρτασης), δίαιτα με ελαφρώς μειωμένους υδατάνθρακες και η nordic diet (δίαιτα που σχεδιάστηκε στις σκανδιναβικές χώρες, έχοντας ως πρότυπό του τη μεσογειακή). Από αυτά τα διατροφικά πρότυπα, η Μεσογειακή Διατροφή φαίνεται να είναι η πιο αποτελεσματική στη μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, η οποία είναι δείκτης της πορείας και της ρύθμισης του διαβήτη.


Είναι ασφαλές να καταναλώνω γλυκαντικές ουσίες;

Οι μη θερμιδογόνες γλυκαντικές ουσίες είναι ασφαλείς και μπορούν να καταναλώνονται τόσο από άτομα με διαβήτη, όσο και από τον γενικό πληθυσμό. Μάλιστα μπορούν να βοηθήσουν στη σταδιακή μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης, που είναι θεμιτό, ειδικά για άτομα με διαβήτη.


Πρέπει να καταναλώνω ειδικά τρόφιμα για διαβητικούς;

Η οδηγία των Βρετανών διαιτολόγων είναι πως όχι οι διαβητικοί δεν πρέπει να καταναλώνουν ειδικά τρόφιμα και καλό είναι να αποφεύγονται τρόφιμα με ειδική ένδειξη "για διαβητικούς". Ο λόγος για τον οποίο πρέπει να αποφεύγονται τα εν λόγω τρόφιμα είναι επειδή δημιουργούν μια λανθασμένη εντύπωση στον καταναλωτή και παραπέμπουν σε κάποιους ισχυρισμούς υγείας, οι οποίοι δεν ισχύουν. Τα τρόφιμα που διαφημίζονται ως κατάλληλα για διαβητικούς συχνά είναι πυκνά ενεργειακά και έχουν ίδια ή και υψηλότερη περιεκτικότητα σε ολικά και κορεσμένα λιπαρά, όπως και τα υπόλοιπα τρόφιμα. Τέλος, οι διατροφικές ανάγκες ενός ασθενούς με διαβήτη μπορούν και πρέπει να καλύπτονται από τα τρόφιμα που υπάρχουν στην αγορά και διατίθενται για τον γενικό πληθυσμό.


Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να υπογραμμίσω το γεγονός ότι το να είναι κάποιος διαβητικός δεν σημαίνει ότι σταματάει η ζωή του ή δεν μπορεί να πλέον να φάει όπως όλοι οι άλλοι. Απλά θα πρέπει να είναι προσεκτικός με τις επιλογές του και να ακολουθεί τους βασικούς κανόνες της υγιεινής διατροφής που θα πρέπει όλοι να ακολουθούν. Πέρα από αυτές τι γενικές πληροφορίες, χρειάζεται εξατομίκευση διότι ο καθένας έχει διαφορετικές ανάγκες και όταν μάλιστα αναφερόμαστε σε περιστατικά διαβήτη, υπάρχει ένα πολύ ευρύ φάσμα καταστάσεων που μπορεί να χρειάζονται ειδική αντιμετώπιση.







Πηγή: Evidence-based nutrition guidelines for the prevention and management of diabetes, March 2018



#σάκχαρο #διαβήτης #σακχαρώδηςδιαβήτης #δίαιτα